Saltar ao contido principal
Xornal

Atopan un novo 'interruptor’ da obesidade

Descobren un mecanismo molecular que provoca a diminución da capacidade de queimar graxa ao tempo que conseguen revertelo manipulando xeneticamente unha proteína implicada neste proceso

Actualizada: 06-11-2014 11:42
Comparte esta noticia en Facebook Comparte esta noticia en Del.icio.us Comparte esta noticia en Meneame Comparte esta noticia en Google Bookmarks Comparte esta noticia en Yahoo

Imaxe térmica dunha rata mostrando o seu tecido adiposo pardo na zona interescapular
Primeiro, demostraron que as hormonas tiroideas modulan o metabolismo das graxas no hipotálamo. Despois relacionaron o consumo de nicotina coa perda de masa corporal, a través da proteína AMPK. Meses despois, que unha proteína –denominada BMP8B­– xoga un papel fundamental na termoxénese, forma en que a graxa parda queima os lípidos. Logo estudaron a relación entre diabete tipo 2 e obesidade e descubriron o mecanismos mediante o cal os estróxenos –c oncretamente, o estradiol- regulan o peso corporal. Este longo percorrido na comprensión da obesidade alcanza agora un novo chanzo co descubrimento dun novo mecanismo molecular que afecta ao aumento de peso e á aparición de diabete, da man do equipo NeurObesidad da USC dirixido polo investigador Starting Grant e profesor da USC Miguel López.

O achado ten como protagonistas ás ceramidas, unha familia de lípidos que forma parte das membranas celulares e que tamén están implicadas en procesos de señalización celular. O equipo de Miguel López demostrou que estes lípidos poden afectar certas áreas do hipotálamo interferindo os mecanismos que regulan a actividade do tecido adiposo pardo, a graxa parda ou “graxa boa”, aquela que non almacena lípidos (ao contrario que a graxa branca), senón que os “queima” para obter enerxía, que á súa vez se disipa en forma de calor (proceso de termoxénese). A acción das ceramidas, segundo observaron os investigadores da USC, diminúe esta capacidade para queimar graxa o que tamén conleva a diminución do gasto calórico, incremento da masa corporal e dificulta a queima de calorías e a produción de calor corporal.

Manipulación xenética
Como explica Miguel López,  o efecto das ceramidas sobre o hipotálamo provoca que o tecido adiposo pardo se “desconecte, queimando menos graxas e promovendo o aumento de peso e aparición de diabete” sen que se teña producido, por contra, un aumento da inxesta de alimentos. Fronte esta situación, o mesmo equipo reverteu o mecanismo por medio da manipulación xenética dunha proteína implicada no proceso.

O resultado: as ratas tratadas conseguiron adelgazar sen ter que comer menos, “unicamente queimando máis graxa no tecido adiposo pardo, ademais de conseguir corrixir a súa diabete”. En opinión de Miguel López, o coñecemento da mecánica destes procesos moleculares permitirá identificar novas dianas terapéuticas para o tratamento da obesidade e a síndrome metabólica, que actualmente están alcanzando proporcións pandémicas nas sociedades occidentalizadas”.

Diana terapéutica
Os datos rexistrados explican, en opinión dos investigadores, o interese que o tecido adiposo pardo esperta como posible diana terapéutica no tratamento da obesidade. Non obstante, “os mecanismos moleculares que regulan o seu funcionamento no cerebro non son de todo coñecidos polo que é determinante comprendelos”, engade Miguel López. En calquera caso, os mecanismos descritos polos investigadores da USC comparten similitudes cos mecanismos de acción doutras hormonas, como as tiroideas, os estróxenos e o BMP8B, descritos tamén polo grupo compostelán, e incluso a nicotina e o liraglutide (un agonista do GLP1, actualmente utilizado na clínica).

Hipótese demostrada
Esta investigación está financiada polo programa Starting Grant do European Research Council. Precisamente a hipótese central do proxecto polo que lle foi concedido a Miguel López o programa Starting Grant sinalaba que as ceramidas poderían promover estres de retículo endoplásmico e alterar a masa corporal e o tecido adiposo pardo. A investigación agora presentada demostra esta hipótese. O proxecto tamén conta co financiamento da Consellaría de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e do Instituto de Salud Carlos III .

A revista Cell Reports publicou na súa edición de outubro o artigo Central Ceramide-Induced Hypothalamic Lipotoxicity and ER Stress Regulate Energy Balance ( http://www.cell.com/cell-reports/fulltext/S2211-1247(14)00733-5), do que son primeiros autores a doutora Cristina Contreras e o estudante de doutoramento Ismael González. Xunto a eles asinan este traballo investigadores das universidades de Iowa,  Barcelona e Internacional de Catalunya, estes dous últimos xunto cos da USC integrantes tamén do Centro de Investigación Biomédica en Red-Fisiopatología de la Obesidad e Nutrición (CIBERobn).

Outras imaxes


De esquerda a dereita, Noelia Martínez, Ismael González, Miguel López e Cristina Contreras