Saltar ao contido principal
Xornal  »  Charla dunha investigadora brasileira no ILG sobre as perífrases de xerundio de aspecto cursivo no portugués

Charla dunha investigadora brasileira no ILG sobre as perífrases de xerundio de aspecto cursivo no portugués

Actualizada: 19-05-2017 10:58
Comparte esta noticia en Facebook Comparte esta noticia en Del.icio.us Comparte esta noticia en Meneame Comparte esta noticia en Google Bookmarks Comparte esta noticia en Yahoo

A investigadora da Universidade Federal do Rio de Janeiro Quezia dos Santos Lopes, que está a realizar unha estadía de investigación no ILG da USC, ofreceu esta mañá nese centro unha charla sobre perífrases de xerundio no portugués do Brasil.

O estudo investiga, baixo a óptica dos modelos baseados no uso e do modelo de construcionalización e cambio construcional proposto por Traugott & Trousdale (2013), o proceso de formación das perífrases de xerundio marcadoras de aspecto cursivo, especificamente as constituídas polos auxiliares ir, vir, ficar e estar. Avalía tamén a historia desas construcións ao longo de súa existencia na lingua. Tales obxectivos oriéntanse polas hipóteses de que todos os verbos que co ocorren co xerundio seguiron a traxectoria de construcionalización da perífrase estar + xerundio na lingua portuguesa e de que a perífrase verbal estar + xerundio está máis avanzada no proceso de cambio construcional do que aquelas cos outros verbos, o que é evidenciado polo seu carácter altamente gramatical e pola súa marcación aspectual neutra, como é demostrado pola literatura corrente sobre o asunto.

Para este traballo foron analizadas mostras de textos escritos dos séculos XIII ao XX que forman parte dun banco de datos organizado por Torrent (2009) e comprende textos do portugués arcaico, antigo e moderno. Os datos foron analizados segundo algunhas categorías lingüísticas entre as que están o tipo semántico do verbo principal das perífrases, a natureza do suxeito que ocorre con elas e a presenza de material interveniente entre auxiliar e verbo principal, entre outras. Tales factores serven para evidenciar alteracións nos niveis de esquematicidade, productividade e composicionalidade de cada unha delas, conforme o modelo de Traugott & Trousdale (2013) e, con iso, revelar a súa formación e cambio.

Ademais, preténdese ollar para o galego nesta pescuda para encontrar, na base do portugués, explicacións para o fenómeno en análise. Para a investigadora “é evidente, porén, que o galego que deu orixe ao portugués xa non é o mesmo que encontramos hoxe en Galicia. Esta lingua avanzou naturalmente no seu proceso de cambio lingüístico, mentres que o portugués brasileiro se afastou moita dela co pasar dos anos. No entanto, un ollar comparativo para o estadio actual desas linguas pode revelar padróns que ocorren en ambas, o que apuntaría cara a procesos lingüísticos típicos do galego-portugués”.

Ao final do traballo, a investigadora responde as hipóteses levantadas, atestando o que a literatura afirma sobre a natureza gramatical da perífrase con estar, e presenta un esquema representativo de construcionalización e cambio construcional de aspectualización cursiva no portugués con perífrases de xerundio.